اهمیت پالایشگاه های فراساحلی چیست؟/ برگ برنده ایران در مقابله با تحریم های فروش نفت


به گزارش گروه دیگر خبرگزاری فارس، نوک پیکان تحریم های وحشیانه غرب سال هاست که صنعت نفت کشور را هدف گرفته است. در این مدت بر صفر کردن صادرات نفت ایران نیز تاکید شد که البته هرگز محقق نشد. اما بسیاری از کارشناسان برای خنثی کردن تحریم ها پیشنهاد می کنند صنعت نفت ایران برای فرار از تحریم ها به تولید محصولات پایین دستی مانند فرآورده های نفتی و پتروشیمی روی بیاورد. با وجود نظرات همه این کارشناسان، دولت های قبلی در اجرای این سیاست چندان موفق نبوده اند. بنابراین کشور باید بازاری برای صادرات بیش از ۲ میلیون بشکه نفت خام در روز پیدا کند که چالش های زیادی را به همراه دارد. راه حل دیگر ساخت بازار است.

«ساخت بازار نفت» یکی از راهبردهای اصلی خنثی سازی تحریم نفتی و افزایش صادرات نفت است که می تواند جریان صادرات نفت کشور را در مقابل تکانه های خارجی مانند تحریم ها حفظ کند و یکی از راه حل های آن پالایش فراساحلی است. در این راستا دولت سیزدهم با توجه به عواملی چون هزینه ساخت پالایشگاه جدید، آلودگی آن و همچنین لزوم ایجاد همبستگی اقتصادی و سیاسی از طریق همکاری های بین المللی، وارد عمل شد و آمادگی خود را برای سهامداری در پالایشگاه های خارجی فراهم کرد. بازار به نوعی به این ترتیب ایران در یک سال اخیر ۵ پالایشگاه فراساحلی را با سازوکار «صدور خدمات فنی و مهندسی برای سهم بازار» خریداری کرده است که در چند دهه گذشته رویایی بود. در پالایشگاه های فراساحلی در ازای تعمیرات پالایشگاه هدف، ایران بخشی از سهم پالایشگاه را در اختیار گرفته و نفت خام کشور را پالایش و به بازارهای منطقه صادر می کند. به عبارت دیگر بخشی از بازار محصول کشور مقصد را در اختیار دارد.

همکاری با کشورهای همسایه

به گفته کارشناسان، «ساختمان بازار نفت» دولت سیزدهم مهمترین رویکرد و دستاورد برای مقابله فعالانه با محدودیت های فروش نفت است و همین موضوع به افزایش فروش نفت در کشور کمک کرده است. اکنون یکی از این پالایشگاه ها در ونزوئلا شروع به کار کرده است. وزیر نفت اخیرا اعلام کرد که ایران در پی تکمیل فرآیند بازسازی پالایشگاه فراساحلی ال پالیتو در ونزوئلا، روزانه ۱۰۰ هزار بشکه نفت خام به ونزوئلا برای پالایش در پالایشگاه فراساحلی ال پالیتو صادر خواهد کرد.

سعید میرتبی، کارشناس انرژی درباره اهمیت این موضوع می گوید ایران برای کاهش تحریم ها نیاز به تبدیل نفت به فرآورده دارد: «کشورها می توانند نفت خود را به دو صورت بفروشند، راه اول این است که نفت را به صورت خام بفروشند و راه دوم تبدیل مواد به محصولات نهایی از طریق پالایش است.” یک بازار یکپارچه برای نفت خام وجود دارد که به طور کلی در سطح بین المللی نظارت می شود. خطوط کشتیرانی خاصی وجود دارد و تانکرها نیز از مسیرهای خاصی عبور می کنند. همه اینها کار را برای تحریم کنندگان آسان می کند. فروش نفت را ممنوع کنید، اما بازار فرآورده های نفتی متنوع تر است و فروش آن آسان تر است.

وی می افزاید: ایجاد تاسیسات پالایشگاهی برای تبدیل نفت به فرآورده مستلزم سرمایه گذاری هنگفتی است و در مجموع قاعده این است که کشورهای نفت فروش حتی اگر تحریم هم نباشند با سایر کشورها در زمینه پالایشگاه ها همکاری کنند و نفت خود را به آنها بفروشند. کشورهای مقصد در کشور ما مورد غفلت قرار گرفته اند این یک سیاست خوب باقی می ماند مزیت این روش این است که بازار دائمی برای فروشنده نفت ایجاد می کند زیرا نفت با کیفیت های متفاوتی تولید می شود و همه پالایشگاه ها نمی توانند انواع مختلف روغن را پالایش کنند. به همین دلیل، همکاری بین پالایشگاه های فراساحلی به ما امکان می دهد تا ویژگی های این پالایشگاه ها را بهتر درک کنیم.

میرتبی می گوید: همکاری با پالایشگاه های ازبکستان و استفاده از ظرفیت های مازاد این کشور می تواند راهکاری برای خنثی سازی تحریم ها و افزایش فروش نفت کشورمان باشد. البته ممکن است با محدودیت‌هایی برای حمل نفت خام به این کشور مشکل داشته باشیم و نیاز به تمهیداتی داشته باشیم. در برنامه همکاری انرژی ایران با ازبکستان خدمات فنی و مهندسی صادر خواهیم کرد که گام مثبتی محسوب می شود. در مجموع از آنجایی که هیچ کالایی در ارائه خدمات جابجا نمی شود، با مشکلات ترخیص کمتری مواجه هستیم. صادرات خدمات فنی و مهندسی بر اساس دانش کشور در بخش پالایشگاهی به کشورهای دیگر مانند ازبکستان فرصت خوبی است که باید از آن استفاده کنیم. در سناریوی کنونی تحریم، گسترش روابط با کشورهای همسایه که ظرفیت پالایشگاه‌ها خالی است، می‌تواند نفوذ سیاسی و اقتصادی کشورمان را در منطقه افزایش دهد و برای ما ارزآوری داشته باشد. هرچه همکاری خود را با پالایشگاه های فراساحلی افزایش دهیم، تحریم ها اثربخشی کمتری خواهد داشت. زیرا کشورهای دیگر به نفت ما وابسته هستند و پالایشگاه های آنها به گونه ای طراحی شده است که بتوانند نفت ما را پالایش کنند. این به نوبه خود تحریم نفت کشورمان را دشوار می کند».

این کارشناس انرژی می گوید: اقدامات وزارت نفت برای افزایش روابط انرژی با ونزوئلا نیز قابل تقدیر است، این کشور دارای ذخایر عظیم نفتی است اما نفت بسیار سنگین است و برای پالایش به نفت سبک مانند نفت ایران نیاز دارد و همکاری با این کشور خوب است. راه خنثی سازی تحریم نفتی به طور کلی در شرایط کنونی باید از هر فرصتی برای همکاری با سایر کشورها در بخش انرژی استفاده کرد.ونزوئلا دارای بزرگترین ذخایر نفتی در جهان است و احتمالا آخرین کشوری خواهد بود که در حال اجراست. بنابراین همکاری با این کشور می تواند چشم انداز بلندمدتی داشته باشد.

سیاست جدید دولت برای بازاریابی و فروش نفت علیرغم تحریم ها

همچنین افشین غلامعلی پور، کارشناس اقتصادی با اشاره به اینکه یکی از مهم ترین موضوعات در فروش نفت، استراتژی خرید تقاضا است، می گوید: یکی از روش هایی که می توانیم برای فروش تضمینی نفت در پیش بگیریم، همکاری با پالایشگاه های فراساحلی است و به این ترتیب، ایجاد یک ثبات پایدار است. تقاضا برای نفت خام کشور تلاش می شود تا تحت تاثیر مسائل مختلف سیاسی قرار نگیرد، سیاست این است که ما سهامدار یک پالایشگاه خارجی شویم و چون سهام داریم آن پالایشگاه را موظف می کنیم که خوراک مورد نیاز خود را تامین کند. کشور سیاست ارزشمندی است اما چگونه اجرا می شود مهم است باید سعی کنیم از نمایشی پرهیز کنیم و بر اساس واقعیت ها به سمت استفاده از این روش برویم در مورد ونزوئلا به پالایشگاه هایی رفتیم که سال هاست استفاده نمی شود. و با کارایی خود فاصله زیادی دارند اما توجیه سیاستگذاران این است که ما تجهیزات و فناوری را به این کشور منتقل می کنیم، پالایشگاه های کشور را انجام دهیم و تجهیز کنیم و دوباره ما از امکانات خود برای این کار استفاده خواهیم کرد.”

وی در گفتگو با «ایران» ادامه داد: مشارکت در پالایشگاه های فراساحلی چه در ونزوئلا و چه ازبکستان راهبردی ارزشمند است و عربستان سعودی سال هاست که از این روش استفاده می کند و در حال حاضر ریاض در پالایشگاه های کشورهای مختلف اروپایی سرمایه گذاری کرده است. حتی در آمریکا هم از آن منتفع می شوند.تصور من این است که همکاری با پالایشگاه های فرامنطقه ای در کشورهای محور مقاومت مانند عراق و سوریه برای تهران موثرتر خواهد بود.این کشورها به شدت در تلاش هستند تا ظرفیت پالایشگاهی خود را افزایش دهند. زمینه برای همکاری با آنها وجود دارد، کشورهای مورد نظر خواهان فناوری بسیار پیشرفته نیستند و ما می توانیم با امکانات موجود در پالایشگاه از آنها حمایت کنیم.

این کارشناس انرژی می گوید: باید واقع بینانه به مسائل نگاه کنیم و سیاست های خود را بر اساس واقعیت ها بنا کنیم، در حوزه پالایشگاهی با استانداردهای روز دنیا فاصله داریم، پالایشگاه های کشور ما بیشتر دو نسل هستند و تنها یک پالایشگاه نسل سه در اراک داریم. در حالی که کشورهای توسعه یافته پنجمین پالایشگاه تولید می کنند بنابراین نمی توان در کشورهای پیشرو یا با شرایط سیاسی بازتر در بحث ساخت پالایشگاه و صادرات خدمات فنی و مهندسی کار کرد، برخی کشورها مانند ونزوئلا و محور مقاومت هستند. که ما می‌توانیم با آنها همکاری کنیم، مایل به کسب دانش موجود کشور و ایجاد ظرفیت پالایشی در کشور خود هستند. تقاضای خرید در میان آنها.”

منبع: روزنامه ایران

انتهای پیام/




این مقاله را برای صفحه اول پیشنهاد دهید